آثار تاریخی بخش نشتا PDF Print E-mail
Written by مدیریت سایت   
Sunday, 09 May 2010 10:20

حمام سنگی مکرود      اثر ملی به ثبت رسید با شمار ثبت 22044

مقدمه:

حمام ها از دیگر بناهای غیر مذهبی ایران میباشند که در شهرها و روستاهای مختلف کشور احداث شده اند. امروزه کم و بیش  در هر روستا و آبادی حمامی وجود دارد که برخی از آنها بجای مانده از زمانهای قبل بوده و اکثرا نیز مدرنیته شده اند. گفتنیست که امروزه بسرعت حمامهایی با تیپ سنتی میروند که جای خود را به حمامهای مدرن امروزی  با فضاهایی متفاوت از حمامهای تاریخی سپرده و از صفحه روزگار محو شوند و اصولا اگر هم به حیات خود ادامه میدهند نقش و کارکرد اصلی خود را از دست داده بنحوی که عموماً متروک گشته ویا بندرت در کاربری غیر از کاربری اصلی خود و بعنوان مثال موزه و یا چایخانه و نظیر آن مورد بهره برداری قرار گرفته اند. در واقع با افول دوره  حمامهای سنتی ، سنتها و سبکهای استحمام به شیوه سنتی نیز به شتاب رنگ باخته و از بین رفته اند . جماعت دلاکان، حجامتگران و.....بتدریج جای خود را در عالم واقع به تاریخ داده اند و دیگر اثری از آنها نیست.

و اصولاً این نوع از ابنیه سنتی با تمامی زوایا و سنتهای حاکم بر خود که در طول صدها سال بمرور شکل گرفته و تکامل یافته اند ، بطور کلی یکجا به ضمیر فراموشی سپرده شده اند.

خلاصه اطلاعات اثر ثبتي (ابنيه)

آدرس اثر: مازندران- تنکابن- بخش نشتا- روستای مکرود

1_ موقعيت طبيعي اثر:

این اثر در جلگه خزری و در منطقه معتدل و مرطوب قرار دارد و فاصله آن تا دریا  که درشمال آن قرار گرفته حدود 2200 متر میباشد

2-    موقعيت مکاني اثر:

اثر در 2 كيلومتري جنوب جاده ترانزيت شمال ايران و در 5/3 كيلومتري  جنوب غربي مركز شهر نشتارود واقع شده است . اطراف بنا و بویژه قسمتهای جنوبی ، شمالی و غربی بنا را پوشش انبوه گیاهان علفی فرا گرفته ، در ضلع غربی  اثر محوطه یک خانه مسکونی قرار گرفته و در ضلع شرقی یک جاده و سپس یک باغ مرکبات دیده میشود. را ه آسفالته تا نزدیکی شمال بنا آمده و سپس به سمت غرب کشیده شده و ادامه مییابد. بطور کلی اثر در حول و حوش حاشیه جنوبی بافت روستا قرار دارد .در جنوب اثر و در نزدیکی ورودی آن درخت نسبتا کهنسالی رویت میشود.

3-    تاريخچه و وجه  تسميه اثر:

ساختمان حمام مكرود  مربوط به اواخر دوره قاجار مي باشد . از بانی و یا بانیا ن آن اطلاعی در دست نیست ودر محل نیز کسی در مورد آن چیزی نمیداند

4- نوع مالکيت اثر:

مالکیت آن از نوع عام می باشد.

5- مشخصات اثر:

عرض حمام دارای جهت شرقی غربی بوده و طول آن در جهت شمالی جنوبی می باشد . ورودی بنا در جانب جنوبی اثر قرار دارد . پس از عبور از دهلیز ورودی بینه ( رختکن ) حمام دیده می شود که در شمال دهلیز قرار دارد در این فضا در دورادور سکویی دیده می شود که در زیر این سکو حفره هایی برای قرار دادن کفش تعبیه شده است پس از عبور از این فضا در سمت غرب به فضای دیگری به نام  میان در  می رسیم . میان در مستطیل شکل و طول آن شمالی جنوبی است سپس از طریق یک ورودی فضای گرمخانه ملاحظه می شود که در جانب شمالی تر میان در قرار دارد پس از آن خزانه در شمال قسمتهای قبلی دیده می شود و آتشدان در پشت حمام و در جدار خارجی شمالی حمام قابل رویت است . سقف فضاهای حمام گنبدی است و نور آنها از طریق حفره هایی که در قسمت فوقانی گنبدها ایجاد شده تامین می شود .روی هر یک از حفره ها کلاهکی سرپوشیده قرار دارد که البته در جدار استوانه ای شبیه به دودکش کلاهک دریچه هایی تعبیه شده است  که بزرگترین دریچه بر روی گنبد جنوبی حمام برپا شده، مجموعاً حمام دارای سه گنبد با جهت شمالی جنوبی می باشد

6- ويژگي هاي خاص اثر:

این اثر تنها حمام قدیمی بجا مانده از گذشته در بخش نشتا از توابع شهرستان تنکابن بوده و لذا به این دلیل بعنوان ثبت تاریخ معماری بخش اهمیت شایانی دارد.

9-نوع بهره برداري قبلي و فعلي از اثر:

اثر در گذشته به عنوان  حمام آبادي مورد استفاده قرار داشته و از دهه اخير بدليل گسترش حمامهاي شخصي خانه ها ، بصورت متروك در آمده است  و برغم استواری شالوده و اسکلت بنا  و با توجه به اینکه موجودیت چنین بنایی که برای احداث آن بایستی هزینه های زیادی به مقیاس در آمد روستائیان پرداخت گردد، هیچگونه استفاده ای از آن نمی گردد.

11-دخل و تصرفات انجام شده و مشهود در اثر:

تاسيسات لوله كشي اين بنا در مراحل بعدي به آن اضافه شده است  .

12-تعميرات انجام شده در اثر:

در هنگامی که بنا کاربری داشته اهالی مداوماً به تعمیر آن اقدام مینموده اند ، اما پس از گسترش استفاده از حمام های شخصی در خانه ها و نهایتاً متروک شدن بنا در سنوات  اخير و در يكي دو سال گذشته سطوح بيرون و درون  بنا به ابتکار رئیس وقت شورای اسلامی روستا آقای بهروزی  با استفاده از ملات ماسه و سيمان اندود گشته است . شایان ذکر است که برخی از افراد به بهانه کم عرض بودن راه خاکی کنار شرقی بنا که بن بست میباشد ،قصد تخریب آن و ضمیمه نمودن عرصه زمین آن به جاده خاکی مذکور را داشته اند و اقداماتی در این مورد هم انجام داده اندکه به جداره شرقی اثر آسیبهایی هم رسیده بوده  که بسرعت و بوسیله شورا جلوی کار ایشان گرفته شده است.

13- وضعيت ايستايي اثر:

بنا در وضعيت مناسبي به سر مي برد  و مقاوم میباشد.

14- شرح وضعيت موجود بنا و آسيب هاي وارده (آسيب شناسي):

در بررسي هاي انجام شده آسيبهاي مشهود در بنا به قرار زير مي باشد :

  • آسيبهاي انساني  شامل : دخل و تصرفات غير فني و گاها تخريب
  • عوامل جوي و اقليمي
  • رطوبت صعودي و نزولي
  • رويش گياهان هرز
  • ریزش برخی قسمتهای بنا بصورت جزئی

16_  ذكر منابع و ماخذ گزارش.

تحقیقات میدانی تنها منبع تهیه گزارش بوده و در هیچ کتاب و یا گزارش چاپی  در مورد این اثر ذکری بمیان نرفته است.

1

تصويری از نماي اصلی ورودی حمام مکرود، روستاي مکرود

2

تصويری از نماي  اصلی حمام مکرود

3

تصويری از نماي نورگیر و پوشش گنبدی حمام مکرود

5

تصويری از نماي داخلی حمام مکرود

6

تصويری از نماي حمام مکرود

7

تصويری از نماي اصلی  حمام مکرود

8

9

 

منبع تهیه اطلاعات و عکس : میراث فرهگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان تنکابن

Last Updated on Sunday, 10 October 2010 12:02